خفگی و اختلالات تنفس

تنفس، به عنوان یکی از اعمال حیاتی بسیار مهم، اکسیژن مورد نیاز سلول های بدن را تأمین می کند. با توجه به عدم ذخیره اکسیژن در بدن باید تنفس استمرار داشته باشد. لازمه برقراری تنفس به طور عمده وجود اکسیژن کافی در محیط و باز بودن و سالم بودن راه های هوایی می باشد. بنابراین هرگاه بنا به دلایلی در انتقال اکسیژن به ریه ها و جذب آن توسط گردش خون اختلالی ایجاد شود، فرد دچار مشکلات شدید تنفسی شده، در آستانه خفگی و خطر مرگ قرار می گیرد. از آنجا که یکی از وظایف امدادگر شیوه صحیح برخورد با مصدومی است که دچار خفگی و اختلالات تنفسی شده است در این فصل شما را با خفگی و شایع ترین این اختلالات مانند جسم خارجی در راه تنفس، غرق شدگی، خفگی با گازهای سمی، فشردگی راه هوایی، علایٔم و نشانه ها و اقدامات لازم در هر مورد آشنا خواهیم کرد.

ـ خفگی ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

خفگی زمانی رخ می دهد که بافت های بدن به اکسیژن کافی دسترسی نداشته باشند. در صورتی که به مدت سه دقیقه اکسیژن به مغز نرسد، بسیاری از سلول های حیاتی مغز نابود می شوند. عوامل مختلفی می توانند باعث بروز خفگی شوند که عبارتند از:

الف) نرسیدن اکسیژن به بدن به علت مسدود شدن راه تنفسی:

(فشرده شدن راه تنفسی، وجود مایعات در راه تنفس، افتادن زبان به عقب گلو در مصدوم بیهوش ، اجسام خارجی در مجرای تنفسی و…).

ب) عواملی که بر روی مغز یا اعصاب تنظیم کننده دستگاه تنفس اثر می گذارند:

(برق گرفتگی، مسمومیت ها، استنشاق گازهای سمی و برخی بیماری ها…).

پ) کاهش مقدار اکسیژن موجود در هوا:

(صعود به قله های مرتفع، تنفس در چاه ها یا تونل ها، غواصی در عمق زیاد…).

علایٔم و نشانه های عمومی خفگی عبارتند از:

اشکال در تنفس (افزایش تعداد و عمق تنفس)، خرخر کردن، کف کردن دهان، کبودی لب ها و بستر ناخن ها، گیجی و حواس پرتی و گاهی اوقات قطع تنفس و بیهوشی.

فراموش نکنید
همیشه در نظر داشته باشید که در شرایط مذکور، اولین اقدام پس از انجام کمک های اولیه رساندن مصدوم به مراکز درمانی می باشد. علاوه بر این حفظ خونسردی در تمام مراحل، شرط اول انجام هرگونه کمک های اولیه می باشد.

ـ غرق شدگی ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

ورود آب به راه های هوایی می تواند منجر به اختلالات شدید تنفسی شود. شیوع غرق شدگی در کودکان و پسران نوجوان و در تابستان بیشتر است. اقدامات اولیه در مورد فرد غرق شده را حتی در صورت بروز علایٔم واضح مرگ (از قبیل مردمک های ثابت و گشاد) انجام دهید. زیرا ممکن است مصدوم هنوز محتاج انجام کمک های اولیه باشد، در بررسی های انجام شده، ملاحظه شده است که انجام اقدامات اولیه در برخی از غرقشدگان با مردمک های ثابت و گشاد نه تنها منجر به زنده ماندن آن ها گردیده بلکه هیچ عارض های نیز در آنان مشاهده نشده است. در عین حال هرچه حرارت آب پایین تر باشد، شانس زنده ماندن فرد غرق شده بیشتر است. زیرا در حرارت پایین قلب می تواند برای مدت طولانی تری بدون تپش زنده بماند، ولی خطر سرمازدگی در شرایط فوق افزایش می یابد. به جز در موارد فوق که ورود آب به شش ها باعث خفگی می شود، نوع دیگری از غرق شدن موسوم به غرق شدن خشک وجود دارد که عبارت است از انقباض موضعی (اسپاسم) گلو که منجر به تنگی مجرای تنفس شده و باعث خفگی می گردد.

غریق کیست؟

غریق را معمولاً در آب می یابیم. ممکن است دهان او پر از شن یا گل و لای باشد (اگر در دریا یا رودخانه غرق شده باشد) علایٔمی که در مصدوم مشاهده می شود عبارتند از: لب ها و زیر ناخنهای او کبود است. تنفس و حرکات سینه و شکم وجود ندارد و در صورت وجود تنفس، تنفس وی با خرخر همراه است.

اقدامات‌‌اولیه‌

مصدومی که در حال غرق شدگی است اگر به ساحل یا کناره استخر نزدیک است سعی کنید از وسیله ای مانند یک پارو، شاخه درخت، چوب ماهیگیری و یا اشیاء محکم دیگر استفاده کرده و به سمت مصدوم نگه دارید. مطمیٔن شوید که زیر پایتان محکم و سفت است و به داخل آب لیز نمیخورید. وقتی مصدوم وسیله را گرفت او را به سمت ساحل بکشید. اگر مصدوم آنقدر دور است که نمی تواند وسیله را بگیرد راه دیگر پرتاب چیزی به سوی اوست. بهترین وسیله برای پرتاب، طناب است. برای این کار یک طناب یا ریسمان بلند را به یک وسیله که شناور می ماند مانند تیوپ نجات، یونولیت، ظروف پلاستیکی دردار ببندید. وسیله را به سوی مصدوم پرتاب کنید. وقتی که مصدوم وسیله شناور را گرفت او را به سوی ساحل بکشید. اگر مصدوم هوشیار نیست و با طناب هم نمی توان به او دست یافت، لازم است جهت دستیابی سریع با قایق و یا با شنا کردن با استفاده از یک تخته شناور به سوی او برویم.

شکل ۱-۴ نجات مصدوم در حال غرق شدگی

هرگز سعی نکنید به سمت فرد در حال غرق شدن بروید مگر این که:

-شناگرخوبی باشیدو….

– تکنیک های نجات غریق را به طور خاص آموزش دیده باشید و . . . .

-وسایل شخصی شناور ماندن روی آب رابپوشیدو….

– توسط غریق نجات های دیگر همراهی شوید.

در صورت رعایت اصول فوق مراحل زیر را در مورد مراقبت از مصدومین دچار غرق شدگی انجام دهید.

۱. مصدوم را از درون آب هر چه سریع تر و ایمن تر خارج کنید. اگر مشکوک به آسیب ستون فقرات هستید او را در حالت بی حرکت با نگه داشتن سر و گردن در امتداد ستون فقرات حفظ کنید و سپس قبل از خارج کردن مصدوم از آب او را به یک تخته پشتی ببندید.

۲. اگر مصدوم را در وضعیت صورت رو به پایین یافتید، سر و گردن او را توسط بازوان بی حرکت کنید. سپس او را به آرامی بچرخانید به طوری که سر و صورت رو به بالا قرار گیرد. (شکل ۲-۴)

۳. تنفس دهان به بینی را از اولین برخورد با غریق شروع کنید، در صورتی که توان دارید در همان حالی که او را به خشکی می کشانید، گه گاه به او تنفس بدهید.

شکل ۲-۴ چرخاندن مصدوم در آب

فراموش نکنید

مقاومت ریه بیمار و مجاری تنفسی وی به دلیل ورود آب به آن ها و افزایش ترشحات، نسبت به نفس و دم شما زیاد است، پس نیاز به دمیدن های پرقدرت وجود دارد و برای این که بدانید هوا رسانی ریه موفق است یا خیر، به بالا آمدن کافی دیواره قفسه سینه توجه کنید.

  1. زمانی که مصدوم را به خشکی رساندید، مجدداً تنفس او را بررسی کنید. در صورت عدم وجود تنفس عملیات احیاء قلبی ـ ریوی را هرچه سریعتر آغاز کنید و وقتی آن را شروع کردید، دیگر متوقف نکنید، حتی اگر مصدوم برای دقایق طولانی (حتی ۴۰ دقیقه) در آب مانده باشد. یکی از مشکلات اصلی در احیای شخص غریق وجود مقادیر زیاد آب در معده است. ممکن است غریق محتویات معده خود را بالا بیاورد، که این مواد وارد ریه شده و خفگی به وجود می آید. خطر برگرداندن با شروع تنفس افزایش مییابد. همانطور که ذکر شد لازم است در دم، فشاری بیش از فشار طبیعی برای پر کردن ریهها وارد کنیم، بنابراین هوا وارد مری هم می شود. در نتیجه فشار داخل معده بالا می رود و برگرداندن محتمل تر می شود. از سوی دیگر معده باد کرده به سمت بالا و روی دیافراگم فشار می آورد و باعث محدود شدن حرکت و بازشدن ریه ها می شود و بدین ترتیب اثر تنفس مصنوعی کاهش می یابد. پس اگر فکر می کنید که ورم معده به قدری است که در تنفس مصنوعی مشکل ایجاد می کند و یا به نظر می رسد که غریق به زودی استفراغ می کند، او را به پهلو بخوابانید و به آرامی روی شکم او فشار بیاورید تا محتویات معده خالی شوند و وارد ریه نگردند. مطمیٔن شوید که صورت مصدوم متمایل به زمین و دهانش باز است تا استفراغ به راحتی خارج شود.

فراموش نکنید

حرکات فوق نباید بی دلیل و در هر موردی انجام شوند، بلکه در موارد استثنایی به انجام آنها نیاز داریم و آن زمانی است که تورم معده آنقدر زیاد باشد که به طور واضح در تنفس مصنوعی اشکال ایجاد نماید.

فردی که داخل آب کم عمق شیرجه رفته و در اثر اصابت سر به کف زمین هوشیاری خود را از دست داده است، احتمال زیادی وجود دارد که نخاع گردنی او آسیب دیده باشد. بنابراین در جابه جا نمودن مصدوم دقت نمایید. ورود حتی مقادیر اندک آب به ریه می تواند در چند ساعت بعد سبب عوارض مرگباری شود. بنابراین هر غریقی، حتی اگر هوشیار است و به خوبی تنفس می کند باید سریعاً به بیمارستان انتقال یابد.

ـ فشرده شدن گلو ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

فشرده شدن گلو عبارت است از وارد آمدن فشار روی گلو و بسته شدن مجرای تنفس توسط یک شی تنگ مانند شال گردن یا طناب که موجب نرسیدن هوا به ریه ها می شود. این عمل ممکن است به طور عمدی انجام شود مانند شخصی که مورد حمله قرار گرفته است یا ممکن است غیرعمد باشد. به طور مثال شال گردن شخص در جایی گیر کند.

علایٔم ‌‌و ‌نشانه‌ها

– بروز علایٔم و نشانه های عمومی خفگی.

– برافروختگی صورت و گردن همراه با برجسته شدن سیاهرگ های گردن.

– شیء خارجی ممکن است هنوز هم در اطراف گردن قابل مشاهده باشد مانند یک شال گردن یا ممکن است اثر فرورفتگی آن روی پوست نمایان باشد مانند اثر سیم.

‌اقدامات‌‌اولیه‌

عامل ایجاد کننده خفگی را رفع کنید حتی اگر نشانه ای از حیات در مصدوم دیده نمی شود، اگر مصدوم به دار آویخته شده، بدن او را بگیرید و وزن او را روی بدن خود بیاندازید، طناب را از اطراف یا بالای گره ببرید، زیرا باز کردن آن طول می کشد و همچنین گره از نظر پزشکی قانونی ارزش دارد. در صورت امکان مصدوم را روی سطح صاف بخوابانید. چنانچه بیهوش است ولی به طور عادی نفس می کشد او را در وضعیت بهبود قرار دهید. در غیر این صورت عملیات احیای قلبی ـ ریوی را شروع کنید.

فراموش نکنید

حتی اگر مشاهده کردید که اقدام شما مصدوم را به حال عادی برگردانده، باز هم اورژانس را خبر کنید یا مصدوم را به بیمارستان برسانید.

ـ خفگی با گاز (مسمومیت تنفسی) ـــــــــــــــــــــــــــــــ

استنشاق گازهای سمی مختلف می تواند منجر به ترکیب این مواد با خون و مانع از رسیدن اکسیژن کافی به بافت های بدن شده و سبب از دست رفتن هوشیاری و توقف تنفس گردد و در صورت عدم درمان به توقف قلب و مرگ منتهی شود. از آنجا که مسمومیت و خفگی به علت گازهای سمی به وفور در کشور ما اتفاق می افتد، دانستن کمک های اولیه در مورد این قبیل مسمومیت ها حایٔز اهمیت است. افرادی که بیشتر در معرض خطر مسمومیت با این گازها می باشند، کارگران خشکشویی ها، مکانیک های اتومبیل، کارگران معادن زغال سنگ و آشپزها می باشند. علاوه بر این، عده زیادی نیز همه ساله به دلیل خفگی ناشی از گاز متصاعد از منقل، کرسی و سماور تلف می گردند.

چند نوع گاز سمی شایع عبارتند از: مونوکسیدکربن (CO) ، سیانید هیدروژن (HCN) و گازهای خوراک پزی. علاوه بر این، گاز سولفید هیدروژن (H2S) نیز در کارگران چاههای فاضلاب و صنایع نفت و گاز ایجاد مسمویت می نماید.

منوکسید کربن: گازی است بیرنگ، بی بو و بی مزه که علت اصلی مسمومیت با این گاز، آتشسوزی می باشد. از سایر علل شایع آن روشن کردن وسایل نفت سوز (مثل علاءالدین) در محیط های سربسته و بدون تهویه (مانند حمام) است. همچنین دود حاصل از سوخت اتومبیل ها و یا سوخت ناقص بسیاری از مواد مانند چوب، کاغذ و ذغال نیز عامل تولید این نوع گاز می باشد.

فراموش نکنید
خطر مسمومیت با منوکسیدکربن در یک فضای بسته بیشتر است.

مسمومیت با منوکسیدکربن بسیار خطرناک است، زیرا حتی در غلظت های کم می تواند بینایی، قضاوت و تصمیم گیری را مختل نماید. بنابراین مسمومیت می تواند ادامه یابد و پیشرفت کند، بدون آن که مصدوم از وضعیت خود اطلاع پیدا کند یا بتواند از محل فرار کند. علایٔم اولیه مسمومیت با منوکسیدکربن سردرد، گیجی، اغتشاش فکری و تهوع می باشد. سپس هوشیاری کم می شود و به اغماء ختم می گردد. در مسمومیت شدید، ایست قلبی ـ تنفسی ایجاد میشود و در صورت عدم درمان به مرگ می انجامد.

سیانید هیدروژن: در اثر سوختن بسیاری از مواد که به وفور در خانه یا محل کار وجود دارند، ایجاد می شود. مثل مبلمان، فرش، لباس، پلاستیک، پارچه های مصنوعی، ملحفه، ابریشم و پشم.

گازهای خوراک پزی: این گازها بی رنگ می باشند، ولی بوی خاصی دارند که درحین تولید به آنها افزوده می شود.

سولفید هیدروژن: گازی است بی رنگ با بوی شبیه تخم مرغ گندیده که بیشتر از چاه های فاضلاب متصاعد می شود و کسانی که به امر پاک کردن چاه ها اشتغال دارند، در معرض خطر می باشند. این گاز باعث فلج مرکز تنفسی می شود.

فراموش نکنید

اولین قدم در درمان هر خفگی با گاز سمی، بیرون بردن مصدوم از محل انتشار گاز و رساندن او به هوای آزاد میباشد.

افرادی که برای خارج کردن کارگران و یا اشخاصی که در اثر گازگرفتگی در معادن و یا چاه ها دچار بیهوشی و یا حالت خفگی شده اند، اقدام می نمایند، باید پارچه مرطوبی را چند لا کرده و جلوی دهان و بینی خود قرار دهند. امدادگر باید در مورد گازهای سبک معدن سر خود را نزدیک زمین که هوا تمیزتر است نگه دارد و به حالت خزیده وارد محل شود و به کمر و پای خود قطعه طنابی ببندد تا در صورت لزوم، اطرافیان او را به وسیله طناب بیرون بکشند.

اقدامات‌‌اولیه‌

۱.مصدوم را در معرض هوای پاک قرار دهید.

۲.اگر مصدوم نفس می کشد او را به نفس عمیق تشویق نموده و در صورت دسترسی، باید به او اکسیژن ۱۰۰% داده شود. اگر مصدوم نفس نمی کشد، عملیات احیا را شروع کنید.

۳.به سرعت مصدوم را به مراکز درمانی برسانید.

ـ جسم خارجی در راه تنفس ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

گاهی به علت وجود جسم خارجی در گلو حالت خفگی و انسداد راه هوایی پیدا می شود. حتی بعضی اوقات جسم خارجی نظیر لقمه غذا به جای اینکه به مجرای گوارش برود به مجرای تنفسی راه می یابد (شکل ۳-۴). بند آمدن تنفس می تواند به دلیل انقباض عضلات گلو هم باشد، بزرگسالان ممکن است در اثر نجویدن کامل غذا یا با عجله قورت دادن لقمه دچار بند آمدن نفس شوند. گاهی در اثر صحبت کردن نیز این حالت پیش می آید. شایع ترین جسم خارجی در بزرگسالان لقمه غذا می باشد، ولی در کودکان اجسام خارجی مختلف می توانند در گلو گیر کنند. کودکان در معرض خطر بیشتری هستند، زیرا تمایل دارند که هر چیزی را در دهان خود بگذارند. اجسام خارجی ممکن است باعث انسداد شدید یا نسبی در راه های هوایی شود.

شکل ۳-۴ جسم خارجی در راه تنفس

علایٔم ‌‌و ‌نشانه‌ ها

– علایٔم و نشانه های عمومی خفگی.

– مصدوم قادر به صحبت یا تنفس نیست و به گلویش فشار می آورد.

– سرخ شدن صورت و گردن همراه با برجسته شدن سیاهرگ ها و کبودی لب و دهان.

– گاهی اوقات مصدوم بیهوش میشود.

قبل از درمان، شما باید ابتدا مطمیٔن شوید که مشکل اصلی مصدوم ورود جسم خارجی به راه های هوایی است.

بسیاری اوقات ناراحتی مصدوم در اصل به خاطر مشکلات طبی نظیر حمله قلبی، سکته مغزی، صرع، سنکوپ، آسم، مسمومیت و مصرف بیش از حد دارو می باشد و نباید با بلع جسم خارجی اشتباه شود.

فراموش نکنید

هرگاه شخصی بهطور ناگهانی دچار قطع تنفس، کبود شدن و بیهوشی بدون دلیل آشکاری شد، همیشه ورود جسم خارجی در مجاری هوایی را در نظر داشته باشید. به این احتمال خصوصاً در افراد جوان یا کودکان و به خصوص اگر علایٔم در حین غذا خوردن بروز کند، حتماً فکر کنید.

اقدامات اولیه در مصدوم هوشیار

در بزرگسالان

۱.از او بپرسید: چه اتفاقی افتاده؟ آیا چیزی در گلویت گیر کرده؟ شخصی که جسم خارجی درگلویش گیر کرده همیشه گلویش را گرفته و به دهانش اشاره می کند. اگر باز مطمیٔن نیستید از او بخواهید به شما علامت بدهد. مثلا به او بگویید: اگر چیزی در گلویت گیر کرده دستت را بالا بیاور. پس از اطمینان از بلع جسم خارجی اقدامات زیر را انجام دهید.

۲.با صدای بلند او را به سرفه کردن و نفس کشیدن تشویق کنید.

سرفه کردن مؤثرترین روش برای خروج جسم خارجی از راه هوایی است. فشار و سرعت جریان هوایی که در حین سرفه در راه هوایی به وجود می آید، به مراتب بیشتر از ضربه زدن به پشت یا فشار واردکردن به شکم یا قفسه سینه است.

فراموش نکنید

بنابراین تا زمانی که مصدوم قادر به سرفه و تنفس مؤثر است، فقط او را تشویق به سرفه کنید و کار دیگری انجام ندهید.

در صورتی که انسداد کامل باشد، یا حال مصدوم رو به وخامت بگذارد یا زمانی که مصدوم خسته شود به علایٔم زیر دقت نمایید:

ـ سرفه مصدوم خیلی ضعیف یا غیر موثر باشد یا به کلی قطع شود.

ـ تنفس با یک صدای خشن همراه باشد یا تنفس به طور کامل قطع شود.

ـ مصدوم قادر به ایجاد صدا نباشد.

ـ رنگ مصدوم کبود شود.

در صورت بروز هریک از این علایٔم شما باید به مصدوم در خارج کردن جسم خارجی، قبل از بیهوش شدن و سقوط کردن وی، کمک کنید.

۳.ضربه به پشت: می تواند فشار راه هوایی را بالا ببرد و جسم خارجی گیر کرده را خارج سازد.

تکنیک: پشت مصدوم بایستید و با یک دست از ناحیه سینه او را نگه دارید. در صورت امکان سر مصدوم را آنقدر به جلو خم کنید تا سرش پایینتر از سینه (سطح ریه ها) قرار گیرد. بدین ترتیب از نیروی جاذبه هم برای خروج جسم خارجی کمک می گیرید. با کف دست دیگرتان پنج ضربه محکم بین دو کتف بزنید. هر ضربه به تنهایی باید آنقدر محکم باشد تا بتواند لقمه را به خارج پرتاب کند.

۴. دهان مصدوم را نگاه کنید و ببنید آیا لقمه بیرون آمده است؟ اگر بیرون نیامد، به مرحله بعدی بروید.

۵. فشار آوردن به شکم : تکنیک فشار آوردن به شکم به مانور هایملیش موسوم است.

تکنیک: پشت مصدوم بایستید. بازوان خود را دور بدن مصدوم حلقه کنید. مشت یک دست را روی شکم مصدوم سه انگشت بالاتر از ناف زیر زایٔده خنجری بگذارید و دست دیگرتان را روی مشت دست اول قرار دهید. (شکل۴-۴)

شکل ۴-۴ مانور هایملیش

۶. پنج بار فشارسریع، محکم، پشت سرهم و رو به بالا وارد کنید.

فراموش نکنید

فشار به شکم ممکن است باعث آسیب به احشاء داخلی شکم شود، بنابراین فشار روی شکم فقط باید به عنوان آخرین راه حل پس از آنکه کلیه اقدامات از جمله ضربه به پشت با شکست روبرو شد، بکار گرفته شود. از سوی دیگر برای اجتناب از آسیب احشاء به محل فشار دقت کنید و مراقب باشید روی دنده ها یا پایین جناغ فشار وارد نیاورید.

انجام مانور فشار در ناحیه شکم در زنان حامله، مصدومین بسیار چاق، شیرخواران زیر یکسال ممنوع بوده و لازم است به جای آن مانور فشار بر روی قفسه سینه را انجام داد.

۷. اگر مشکل برطرف نشد، دوباره ضربه به پشت و فشار روی شکم را تکرار کنید. اگر انجام مانور هایملیش در حالت ایستاده امکان پذیر نبود می توانید او را به طریقی که توضیح داده خواهد شد درمان کنید:

تکنیک: مصدوم را به پشت بخوابانید. زانوهای خود را دو طرف مصدوم در کنار ران های او روی زمین قرار دهید، به طوری که بتوانید درست روی شکم او فشار وارد کنید. اگر نتوانستید، کنار او زانو بزنید. کف دست را وسط قسمت بالایی شکم قرار دهید و دست دیگر را روی آن قرار داده، به طوری که انگشتان شما از شکم او جدا باشد و فقط کف دست کاملا به شکم بچسبد. هر دو بازوی خود را راست نگه داشته و فشار سریع و محکمی به سمت پآیین و جلو وارد کنید. در صورت لزوم این فرایند پنج بار فشار به شکم را تکرار کنید. هرکدام از فشارها باید به اندازه کافی محکم باشد که بتواند لقمه را خارج کند. (شکل۵ـ۴)

(الف)

(ب)

شکل ۵-۴ مانور هایملیش در وضعیت خوابیده به پشت

الف- فرد عادی    ب- فرد چاق

۸. مصدوم در هر مرحله ای ممکن است شروع به نفس کشیدن کند. در این صورت به مصدوم توصیه کنید که آرام بنشیند و در صورت لزوم به او مقدار کمی آب بدهید.

در کودکان

تمام مراحلی را که در مورد بزرگسالان توضیح داده شد، دنبال کنید. با این تفاوت که روی صندلی یا روی یک زانو بنشینید و کودک را روی زانوهایتان بخوابانید، به طوری که سرش کاملاً رو به پایین قرار گیرد. سینه او را با یک دست نگه دارید و با دست دیگر به پشت او بین دو کتف پنج ضربه بزنید. اگر این عمل باعث خروج جسم خارجی نشد باید وارد آوردن فشار به شکم را اجرا کنید. در مورد فشار به شکم هم فقط از یک دست مشت شده استفاده کنید و فشار وارده بایستی ملایم تر باشد. (شکل۶ـ۴)

شکل ۶-۴ مانور هایملیش در کودکان

در شیرخواران زیر یکسال

اقدامات اولیه در شیرخواران زیر یکسال با کودکان و بزرگسالان تفاوت می کند شیرخوار را کاملا بین انگشتان دست خود رو به پایین بگیرید سر نوزاد را کاملا رو به پایین بگیرید به طوری که سینه و شکم او روی بازوی شما قرار گیرد و با انگشتان خود سر و سینه شیرخوار را محکم نگه دارید و با دست دیگر به پشت او بین دو تا کتف پنج ضربه بزنید. سپس شیرخوار را روی بازوی دیگرتان برگردانید به طوری که سر او رو به پایین باشد و با انگشتان دست خود سر و گردن شیرخوار را محکم نگه دارید و فشار سینه ای را با دو انگشت انجام دهید.(شکل ۶-۴)

 

شکل ۶-۴ مانور ضربه به پشت و فشار به سینه در شیرخواران

فراموش نکنید

هرگز در کودکان زیر یک سال از فشار آوردن روی شکم استفاده نکنید. بلکه آنها را سرازیر گرفته و با دو انگشت به سینه آنها فشار وارد کنید.

محل اعمال فشار همان محل کمپرس قلبی در شیرخواران می باشد با این تفاوت که نحوه اعمال فشار الزاما نباید به صورت عمود بر قفسه سینه باشد. پس از انجام اقدامات فوق دهان شیرخوار را از نظر وجود شیء خارجی بررسی کنید. در صورت عدم رفع مشکل، مراحل ضربه به پشت و مانور هایملیش را تکرار کنید.

فراموش نکنید

هنگام خارج کردن لقمه از دهان شیرخوار نهایت دقت را انجام دهید. فقط زمانی انگشت خود را داخل حلق کنید که لقمه را ببینید و خطر اینکه لقمه بر اثر فشار انگشتان به عقب تر برود وجود نداشته باشد.

اقدامات اولیه در مصدوم بیهوش

در صورتی که مصدوم بیهوش شده و سقوط نموده است سعی نکنید او را در وضعیت نشسته یا ایستاده قرار دهید.

۱. مصدوم را روی یک سطح سفت به پشت بخوابانید و عملیات احیا را به سرعت شروع کنید.

۲. گاهی با دادن تنفس میتوانید هوا را از اطراف محل انسداد به ریه ها برسانید. تنفس مصنوعی با فشار ممکن است جسم را به عمق بیشتر براند و آن را از نای به یکی از برونش های اصلی هدایت کند. در این صورت عبور هوا به یک ریه کاملا قطع می شود، ولی حداقل، هوا می تواند به ریه دیگر برسد (بعداً در بیمارستان جسم خارجی را با استفاده از ابزاری موسوم به برونکوسکوپ از برونش خارج می کنند).

۳. اگر در رساندن هوا به ریه مصدوم موفق بودید (که با بالا آمدن واضح سینه در هنگام تنفس مصنوعی مشخص می شود) به مراحل معمول احیاء ادامه دهید.

۴. در صورتی که نسبت به جریان هوا مقاومت وجود دارد و شما قادر به رساندن هوا به ریه ها نیستید احیاء قلبی را تنها با انجام کمپرس قلبی با سرعت ۱۰۰ بار در دقیقه انجام دهید.

فراموش نکنید

هیچگاه دست از کوشش برندارید (حتی در فاصله انتقال به بیمارستان) زیرا کمترین مقدار اکسیژنی را که بتوانید با فشار از کنار جسم خارجی وارد ریه های مصدوم نمایید، ممکن است باعث نجات جان او شود.

 

در صورت بروز هر کدام از موارد ذکر شده در بالا میتوانید با تماس با تلفن مرکز آمبولانس پارس امداد به شماره ۸۸۲۰۳۱۳۲-۰۲۱ از خدمات اورژانس و آمبولانس خصوصی پارس امداد و کمک همکاران متخصص ما بهره مند شوید
مرکز آمبولانس خصوصی پارس امداد در جهت ارائه خدمات آمبولانس خصوصی تهران به صورت ۲۴ ساعت شبانه روز در خدمت هموطنان عزیز می باشد
منبع : کتاب «مبانی کمک‌های اولیه»نوشته دکتر امیر سالاری - مدرس اورژانس و مراقبت های ویژه
نوشته‌های پیشین
ساختمان و عملکرد بدن انسان
نوشته‌ی بعدی
آسیب های اسکلتی، دررفتگی، رگ به رگ شدن، شکستگی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
شما برای ادامه باید با شرایط موافقت کنید

فهرست