ساختمان و عملکرد بدن انسان

الفبای امداد و کمکهای اولیه، آشنایی با ساختمان بدن و طرز کار قسمتهای مختلف آن است تا در مواقع ضروری، بتوان به شیوهای صحیح به کمک مصدومین شتافت. به طور مثال به منظور انجام تنفس مصنوعی یا فشردن قفسه سینه، باید دستگاه تنفس و گردش خون را به خوبی بشناسیم و یا در مورد شکستگی و دررفتگی، آشنایی با دستگاه حرکتی بدن و چگونگی کارکرد مفاصل کاملاً ضروری است. لازم به ذکر است که مطالعه این مبحث به منظور درک بهتر مباحث بعدی می باشد. لذا بر مطالعه آن توصیه اکید می شود. برای شناخت بدن انسان باید از کوچکترین اجزای آن آغاز کنیم.

آشنایی با ساختمان بدن انسان

  • سلول : کوچکترین واحد ساختمانی زنده بدن جانداران است که قادر به انجام تمام اعمال حیاتی است. ویژگیهای سلول شامل تنفس، سوخت و ساز (متابولیسم)، دفع، رشد و تکثیر و تحرک می باشد. هر سلول دارای وظیفه خاصی است که با توجه به این وظیفه شکل سلولها متفاوت است.
  • بافت : به مجموع سلولهایی که ساختمان یکسان داشته و کار یکسان انجام می دهند، بافت می گویند مانند بافت عصبی یا بافت پوششی، بافتهای بدن به ۴ گروه اصلی پوششی، پیوندی، ماهیچهای و عصبی تقسیم می شوند.
  • عضو یا اندام : از ترکیب چند بافت مختلف که به شکلی سازمان یافته به هم پیوسته باشند، عضو یا اندام به وجود می آید. هر عضو یک یا چند کار معین را در بدن انجام می دهد مانند قلب، کبد یا ریه.
  • دستگاه : مجموعه سازمان یافتهای از چند عضو مختلف است که هر یک از آنها کار معینی را به عهده دارند. دستگاه بزرگترین واحد ساختمانی بدن است مانند دستگاه گوارش که کار آن جویدن، بلع، هضم و جذب غذا و دفع مواد زایدی است که قابل هضم و جذب نباشد.

 

آشنایی مختصر با چند دستگاه بدن

بدن مجموعهای از چند دستگاه مختلف بوده که با هماهنگی کامل کار می کنند و سلامت جسم و روان حاصل این هماهنگی است.

 

ـ دستگاه حواس ویژه ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

ما همواره اطلاعات گوناگونی را از محیط اطراف خود دریافت می کنیم. وسیله دریافت این اطلاعات، اندامهای حسی هستند. این اندامها با مراکز عصبی در ارتباط بوده و آنچه را که دریافت کرده اند، به صورت پیام عصبی درآورده و به مراکز عصبی مربوط به خود ارسال می کنند. بعضی گیرنده ها دراندامهای داخلی مانند قلب و لوله گوارشی قرار داشته و وضعیت داخلی را به مغز خبر می دهند. گیرنده های حسی عمده در پوست، چشم، گوش، بینی و زبان قرار دارند.

  • چشم بینایی مهمترین حس بدن می باشد. انسان بیش از ۸۰% اطلاعات محیط اطراف خود را از طریق چشم به دست می آورد انسان با حس بینایی از خود محافظت نموده، تعادل خود را حفظ می کند و قدرت خلاقیت خود را افزایش می دهد. چشم تقریبا شکل کروی دارد و دیواره این کره از سه لایه صلبیه، مشیمیه و شبکیه تشکیل شده است.
  • لایه خارجی یا صلبیه: همان سفیدی چشم می باشد که محافظت از بخشهای داخلی چشم را به عهده دارد. در قدامی ترین قسمت کره چشم یک ساختمان قوسی شکل شفاف و بدون عروق وجود دارد که قرنیه نامیده می شود. نور از طریق قرنیه وارد چشم می شود.
  • لایه میانی یا مشیمیه: در زیر پرده صلبیه لایهای تیره رنگ به نام مشیمیه وجود دارد. این لایه با داشتن تعداد زیادی رگ خونی، وظیفه تغذیه لایه خارجی را نیز بر عهده دارد. در قسمت جلوی چشم در امتداد مشیمیه، عنبیه یا بخش رنگی چشم وجود دارد. در وسط عنبیه سوراخ مردمک قرار دارد. در پشت مردمک و پرده عنبیه عدسی چشم واقع شده است که نور را بر روی پرده داخلی چشم یعنی شبکیه متمرکز می کند.
  • لایه داخلی یا شبکیه: طبقه سوم و داخلی کره چشم، طبقه عصبی است که از سلولهای گیرنده بینایی که در برابر نور حساس هستند تشکیل شده. در مرکز شبکیه ناحیه بیضی شکل زرد رنگی در حدود یک میلیمتر مربع وجود دارد که به آن لکه زرد می گویند. مرکز لکه زرد فرو رفته بوده و قدرت بینایی در این نقطه بیشتر از دیگر نقاط شبکیه می باشد.
  • گوش عضو حس شنوایی است که از سه قسمت خارجی، میانی و داخلی تشکیل شده است.
  • گوش خارجی: از لاله گوش و مجرای شنوایی تشکیل شده است و امواج صوتی را دریافت میکند پرده صماخ در انتهای مجرای شنوایی گوش خارجی قرار دارد.
  • گوش میانی: شامل یک حفره استخوانی است که سه قطعه استخوان کوچک به نامهای چکشی، سندانی و رکابی در آن قرار دارد این استخوانها رابط بین پرده صماخ و پرده دیگری به نام پرده بیضی هستند. پرده بیضی بین گوش میانی و گوش داخلی قرار دارد وظیفه این ۳ استخوان انتقال اصوات از پرده صماخ به محیط گوش داخلی از طریق پرده بیضی می باشد. مبدا شیپور استاش که وظیفه برقراری تعادل فشار گوش میانی با محیط خارج را به عهده دارد در این محیط است. گوش داخلی: دارای دو قسمت اصلی به نامهای بخش حلزونی و مجاری نیم دایره می باشد. گوش داخلی با اجزاء خود دو وظیفه اساسی به عهده دارد: ۱ـ تبدیل اصوات به امواج مغزی و ایجاد عمل شنوایی. ۲- کمک به حفظ تعادل بدن.
  • بینی: بینی از دو حفره که توسط دیوارهای به نام سپتوم از هم جدا می شوند تشکیل شده است، و دارای یک قسمت غضروفی و یک قسمت استخوانی می باشد. بینی مهمترین عضو سیستم بویایی است و درانتهای آن گیرنده های عصبی بویایی قرار دارند.
  • پوست: پوست، تمام سطح بدن را پوشانده و ضخامت آن در نواحی مختلف بدن متفاوت بوده، به طوری که در کف دست و پا از نقاط دیگر ضخیمتر و در ناحیه پلکها نازکتر می باشد. پوست از اعضای بسیار پیچیده بدن بوده که وظایف آن عبارتند از:
  • ۱. حفظ بدن در برابر عوامل محیطی: پوست پوششی مقاوم است که مانع از دست رفتن مایعات بینسلولی شده و از طرفی بعنوان سدی در مقابل ورود میکربها به شمار می رود.
  • ۲. تنظیم حرارت بدن: پوست از راه ایجاد عرق به تنظیم درجه حرارت بدن کمک می کند.
  • ۳. احساس: پوست محل استقرار گیرنده های چهارحس درد، حرارت، لمس و فشار است که در تمام سطح پوست بدن پراکنده اند و میتوانند اطلاعات را از محیط اطراف دریافت کنند و آنها را برای تجزیه و تحلیل بهدستگاه عصبی انتقال دهند.
  1. ویتامین سازی در پوست: تشکیل ویتامین- د – در اثر تابش اشعه خورشید نیز در پوست صورت می گیرد.

لایه های مختلف پوست

پوست از ۳ لایه تشکیل شده:

۱ـ بشره یا اپیدرم اپیدرم خارجی ترین طبقه پوست بوده و ضخامت آن در اثر کار و فعالیت بخصوص در دستها و پاها بیشتر می شود.

۲ـ جلد یا درم درم یا جلد در زیر اپیدرم قرار گرفته و از آن بسیار ضخیمتر می باشد و وظیفه تغذیه اپیدرم را به عهده دارد. عروق خونی و لنفاوی، اعصاب، قسمتی از غدد عرق و چربی و پیاز مو در این قسمت قرار دارند.

۳ـ لایه درونی یا هیپودرم در این لایه نیز عروق و اعصاب وجود دارند. در واقع این لایه بافت چربی بوده و پوست را از بافتهای زیرین آن نظیر عضلات جدا می کند. مو و ناخن از ضمایم پوست می باشند که هر کدام وظایفی به عهده دارند.

  • زبان

زبان، عضو چشایی است، و سطح آن از برجستگی های زیادی پوشیده شده است. مزه های شیرین در نوک زبان و شوری در طرفین و ترشی در قسمت های خلفی و طرفین و تلخی در عقب زبان درک می شوند، زباندر کار تکلم و بلع غذا نیز دخالت دارد.

دستگاه دفع ادرارـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

شامل کلیه ها، حالب ها، مثانه و پیش آبراه (مجرای ادرار) می باشد و وظیفه آن تولید و دفع ادرار است. کلیه عضوی لوبیایی شکل است. چون کلیه ها با دیافراگم که قفسه سینه را از محوطه شکم مجزا می کند، در تماس هستند، با حرکات تنفسی به آرامی حرکت می کنند. کلیه عضو اصلی دستگاه ادراری و مهمترین ارگان دفع کننده مواد زایٔد بدن است. کلیه با دفع ادرار، ترکیب خون را تنظیم می کند. علاوه بر آن کلیه به تنظیم حجم خون نیز کمک می کند، زیرا وقتی که بعد از نوشیدن مقدار زیاد مایعات حجم خون زیاد می شود، مقدار ادرار افزایش مییابد و برعکس در خونریزی های شدید حجم ادرار کاهش مییابد. مثانه مثانه در حفره لگن قرار دارد و وقتی از ادرار پر باشد به داخل حفره شکمی کشیده می شود. ادراری که به طور مداوم از کلیه ترشح می گردد، در مثانه جمع و هنگامی که مثانه پر شد، دیواره ماهیچهای آن منقبض می شود و این امر فشار داخلی آن را بالا می برد و به این ترتیب احساس دفع ادرار به وجود می آید. گنجایش مثانه طبیعی در حدود ۳۸۸ تا ۴۸۸ میلیمتر مکعب است که وقتی حجم آن به ۱۵۸ سیسی می رسد احساس دفع ادرار برای فرد ایجاد می شود. در ضایعات و آسیبهای نخاع، مثانه فلج می شود و برحسب نوع فلج، مصدوم دچار احتباس یا بی اختیاری ادرار می گردد.

ـ دستگاه تنفس ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

تنفس عبارت است از تبادل اکسیژن و دی اکسیدکربن میان هوای اطراف و گردش خون و بین خون و سلولها. دستگاه تنفس از دو قسمت تشکیل شده است.

۱ـ قسمت فوقانی شامل حفره بینی، حلق و حنجره.

۲ ـ قسمت تحتانی شامل نای، نایژه و نایژک. حفره بینی: به وسیله یک تیغه میانی به دو بخش تقسیم شده است.

در داخل بینی مخاط تنفسی و عروق خونی وجود دارد که کار آنها گرم و مرطوب کردن هوای تنفسی و تصفیه آن از گرد و غبار است. همچنین سلولهای بویایی در این قسمت وجود دارد که به تشخیص بوهای مختلف کمک می کند. سوراخ های بینی در قسمت انتها به حلق باز می شود.

حلق: یک لوله عضلانی است که حفرات بینی و دهان را به حنجره مرتبط می کند و از قسمت عقب بینی شروع شده و تا دهانه ورودی حنجره ادامه دارد.

حنجره: ساختمانی غضروفی است که در بالای نای قرار دارد. یک دریچه غضروفی به نام اپیگلوت در هنگام بلع غذا، دهانه حنجره را بسته و مانع ورود غذا به درون نای می شود.

نای: لوله ضخیمی است که تقریباً ۱۲-۱۸ سانتی متر طول دارد، در انتهای پایینی خود به دو لوله کوچکتر به نام نایژه تقسیم می شود. هر نایژه وارد یک شش می شود. نایژه ها پس از ورود به شش ها انشعابات زیادی داشته و نایژک های کوچک و کوچکتری را به وجود می آورند. هر نایژک به یک یا چند خوشه از کیسه های هوایی ختم می شود.

شش ها: ساختمان قابل ارتجاعی است که در داخل قفسه سینه قرار دارد. شش راست دارای سه لب و شش چپ دارای دو لب می باشد. هر لب به بخش های کوچکتری به نام لبک تقسیم می شود. در ریه ها حدود ۳۸۸ میلیون کیسه هوایی وجود دارد که در دستههای ۲۸-۱۵ عددی قرار دارند. اطراف هر شش را پردهای دو لایه فرا گرفته است که به آن پرده جنب می گویند. لایه خارجی پرده به دیواره قفسه سینه و لایه داخلی آن به سطح خارجی شش ها چسبیده است. در فضای میان دو لایه جنب مقدار کمی مایع وجود دارد که حرکات شش ها را آسان می سازد.

ماهیچه های تنفسی: ماهیچه دیافراگم و ماهیچه های بین دندهای، ماهیچه های اصلی تنفس می باشند. وضعیت ساختمانی این ماهیچه ها به نحوی است که با انقباض خود باعث افزایش حجم قفسه سینه شده و به عمل دم کمک می نمایند.

چگونگی عمل تنفس: تنفس در انسان شامل دو مرحله دم و بازدم می باشد. در مرحله دم، هوا وارد شش ها و در هنگام بازدم از آن خارج می شود. در انجام عمل دم و بازدم پرده جنب نیز نقش مهمی ایفا می کند به طوری که پارگی پرده جنب موجب از کار افتادن و جمع شدن شش ها می شود.

دستگاه گوارش ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

دستگاه گوارش شامل دهان، حلق، مری، معده، روده کوچک، روده بزرگ و راست روده می باشد که وظیفه جویدن، بلع، هضم، جذب غذا و دفع مواد زاید را به عهده دارد. دستگاه گوارش که طول آن بیش از ۸ متر است از دهان آغاز و به مقعد ختم می شود. دهان، حلق و قسمت ابتدایی مری در ناحیه سر و گردن قرار دارند. قسمت اعظم مری در ناحیه قفسه سینه و بقیه لوله گوارشی به انضمام کبد و لوزالمعده در حفره شکم جای دارد. سطح داخلی حفره شکم از پردهای دولایه به نام صفاق پوشیده شده است که گستردگی آن از دیافراگم تا کف حفره لگن ادامه دارد. غذاهایی که مصرف میکنیم، به همان صورت خورده شده، برای بدن قابل استفاده نیستند. وظیفه دستگاه گوارش آماده کردن مواد غذایی برای جذب می باشد و در نهایت بازمانده مواد غذایی را نیز این دستگاه دفع میکند.

دهان: اولین قسمت لوله گوارشی است که از لبها شروع و به حلق ختم می گردد. در داخل این حفره دندان ها، زبان و سوراخ های خروجی غده های بزاقی قرار دارند.

حلق: مجرایی است ماهیچهای – غشایی به طول ۱۲-۱۵ سانتیمتر و گذرگاهی است برای عبور غذا از دهان به مری و در عمل گوارش نقشی ندارد.

معده: لقمه غذا پس از آن که از مری عبور کرد وارد معده می شود. معده بر روی مواد غذایی دو عمل مکانیکی و شیمیایی انجام می دهد.

روده باریک: محل اصلی جذب مواد غذایی است و مهمترین اعمال فیزیولوژیک دستگاه گوارش در آن انجام می شود. قطر روده باریک دو و نیم سانتیمتر و طول آن بین شش تا هفت متر است.

روده بزرگ: آن چه از مواد غذایی که از روده کوچک قابل جذب نیست، وارد روده بزرگ میشود تا پس از تغییراتی دفع شود. روده بزرگ در دنباله روده باریک قرار دارد، و طول آن حدود یک و نیم متر است. این روده نیز دو عمل مکانیکی و شیمیایی انجام می دهد. پنج تا هفت سانتیمتر آخر روده بزرگ را راست روده تشکیل می دهد که به سوراخ مقعد ختم می شود.

ضمایٔم دستگاه گوارش :

کبد: بزرگترین عضو و درشت ترین غده بدن انسان است که در قسمت بالا و طرف راست حفره شکم قرار دارد که مهمترین وظایف آن عبارتند از: تولید صفرا، ذخیرهسازی قند، ساخت فاکتورهای انعقاد خون و تبدیل مواد زایٔد سمی مانند آمونیاک به موادی باخطر کمتر مانند اوره.

لوزالمعده: غدهای است مخروطی به شکل بادام، مسطح و پهن که در حدود ۱۵ سانتیمتر طول دارد، که مهمترین وظایف آن عبارتند از: کمک به هضم چربی، پروتیٔین و قند و تولید انسولین برای تنظیم قند خون.

دستگاه گردش خون ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

دستگاه گردش خون از قلب، سرخرگ، سیاهرگ، مویرگ و خون تشکیل شده است. که وظیفه آن رسانیدن مواد غذایی و اکسیژن به سلول و انتقال دی اکسیدکربن و مواد زاید حاصل از سوخت و ساز سلولی است. قلب عضو ماهیچه ای، توخالی و مخروطی شکل است که حدود ۳۰۰ گرم وزن دارد و به اندازه مشت بسته هر فرد می باشد که در قفسه سینه بین دو ریه قرار گرفته است.

قلب: دارای چهار حفره است که دو حفره فوقانی دهلیز و دو حفره تحتانی بطن نام دارد. بین قسمت چپ و راست قلب ارتباطی وجود ندارد. اما دهلیز چپ و بطن چپ از طریق دریچه میترال و دهلیز راست و بطن راست از طریق دریچه سه لتی به هم ارتباط دارند. قاعده قلب در بالا و نوک آن در پایین متمایل به سمت چپ قرار دارد. خون روشن و اکسیژن دار از دهلیز چپ به بطن چپ می ریزد و از بطن چپ پس از عبور از دریچه آیٔورت وارد شریان آیٔورت می شود. شریان آیٔورت به قسمت های مختلف تقسیم شده و به سایر اندام های بدن خون رسانی می کند. قلب مانند تلمب های، خون را از طریق شریان ها با فشار و سرعت زیاد وارد سرخرگ ها کرده و سرخرگ ها خون را داخل لوله های ظریفی به نام مویرگ می فرستند. جدار مویرگ ها فقط از یک طبقه سلول قابل نفوذ تشکیل شده که از این طریق، تبادل مواد بین خون و سلول انجام می گیرد. بدین معنی که از یک طرف مواد مغذی و اکسیژن موجود در سرخرگ ها به طرف سلول رفته و از طرف دیگر مواد زاید سلولی، داخل خون میریزد. به عبارت دیگر خون سرخرگی که اکسیژن خود را از دست داده، به خون سیاهرگی تبدیل شده و سیاهرگ ها این خون را به دهلیز راست باز می گردانند سپس از دهلیز راست وارد بطن راست شده و از طریق دریچه ریوی وارد سرخرگ های ریوی می شود، این خون پس از ترکیب شدن با اکسیژن در ریه وارد سیاهرگ های ریه شده و نهایتا به دهلیز چپ و سپس به بطن چپ می ریزد و گردش خون مجددا تکرار می شود.

دستگاه اسکلتی ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

اسکلت بدن از استخوان های به هم پیوسته تشکیل شده است که به آن دستگاه اسکلتی یا استخوان بندی می گویند. مهمترین وظایف اسکلت بدن عبارتند از: ـ حفاظت از اعضای داخلی بدن مانند مغز، قلب و ریه. ـ استوار نگاه داشتن بدن و شکل دادن به آن. ـ کمک به حرکات بدن از طریق ایجاد سیستم های اهرمی. استخوان های بدن توسط مفاصل به یکدیگر مربوط می شوند و به این ترتیب می توانند حرکات مختلفی داشته باشند. اصطلاحاً محل اتصال دو یا چند استخوان را مفصل می نامند. انتهای استخوان ها توسط یک سطح صاف غضروفی پوشیده و به منظور جلوگیری از ساییدگی محل اتصال، خود مفصل به وسیله یک کپسول پر از مایع روانکننده و لغزنده به نام مایع مفصلی احاطه شده است. این مایع علاوه بر نرم کردن حرکات مفصل، ضربه های وارده به مفصل را جذب می کند. بنابراین سطوح استخوان در تماس مستقیم با یکدیگر قرار نمی گیرند. استخوان های مفصل شده به وسیله نوارهایی از یک بافت قوی به نام رباط به یکدیگر محکم می شوند. این رباطها قدرت مفصل را بیشتر می کنند. اسکلت بدن به سه بخش سر و گردن، تنه و اندامها تقسیم میشود که هر بخش خود شامل قسمتها و اجزای گوناگونی است.

دستگاه عضلانی ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

دستگاه عضلانی از مقدار زیادی ماهیچه تشکیل شده است که قریب دوسوم وزن بدن را تشکیل می دهد. نیروی لازم برای حرکت دادن استخوان ها را ماهیچه ها فراهم می کنند. انقباض و انبساط ماهیچه ها اعمال و حرکات بسیار متنوعی را باعث می شوند. به عنوان مثال بر اثر انقباض و انبساط ماهیچه قلب، خون در بدن به گردش در می آید. با این که انقباض و انبساط ماهیچه ها حرکات اندامهای بدن را به وجودمی آورند. ماهیچه ها به وسیله رشته هایی از بافت قوی و محکم به نام تاندون (زردپی) به استخوان ها، ماهیچه های دیگر یا پوست متصل می شوند. ماهیچه ها از نظر نوع حرکت به دو دسته تقسیم می شوند: ماهیچه های ارادی و ماهیچه های غیرارادی ماهیچه های غیرارادی حرکت آنها تابع اراده انسان نیستند مانند ماهیچه های قلب، رودهها و دیواره عروق. این ماهیچه ها همیشه کار می کنند حتی زمانی که ما خواب هستیم.

ماهیچه های ارادی

حرکت آنها تابع اراده انسان است مانند عضلات دست و پا. ماهیچه ها انرژی خود را از غذا و اکسیژنی که توسط خون به آنها می رسد فراهم می کنند. به مجموع استخوان بندی یک عضو و ماهیچه های متصل به آن اندام حرکتی می گویند.

دستگاه عصبی ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

ارتباط بین بدن ما و محیط خارج و همچنین بین اندام های درونی، به وسیله دستگاه عصبی صورت می گیرد. وظایف مهم این دستگاه عبارتند از: ـ تنظیم فعالیت های اندام های مختلف بدن. ـ ارتباط اندام ها و دستگاه ها و هماهنگی فعالیت های بدن. ـ تطابق و هماهنگی دستگاه های مختلف بدن با محیط خارج. تحریکات خارجی توسط گیرنده های حسی بدن و دستگاه های عصبی منتقل شده و اندام های مختلف بدن در مقابل این تحریکات عکس العمل هایی را نشان می دهند، بدین ترتیب، بدن خود را با محیط خارج تطبیق می دهد.

توجه، تفکر، تکلم، حافظه و کلیه تظاهرات شعوری انسان به وجود دستگاه عصبی بستگی دارد.

دستگاه عصبی: مجموعه واحدی است که از نظر تشریحی به دو قسمت مرکزی و محیطی تقسیم می شود.

دستگاه عصبی مرکزی: شامل مغز و نخاع می باشد. مغز درون جمجمه قرار گرفته و قسمت پایٔینی آن بصل النخاع و به نخاع متصل است. نخاع طنابی است متشکل از اعصاب که درون ستون فقرات قرار دارد و اعصاب نخاعی از آن جدا می شود .

دستگاه عصبی محیطی: شامل دوازده جفت عصب مغزی و ۳۱ جفت عصب نخاعی است که وظیفه آنها انتقال پیام های حسی از اندام ها به دستگاه عصبی مرکزی و نیز انتقال پیامهای حرکتی از دستگاه عصبی مرکزی به اندام ها است.

مغز: مغز مرکز شخصیت، احساسات، تفکر، حافظه، حفظ تعادل و تنظیم کارهای فیزیولوژیک بدن می باشد و مهم ترین قسمتهای آن شامل: مخ، مخچه و بصل النخاع می باشد .

مخ: بزرگترین بخش مغز است و دارای دو نیم کره و چهار لوب است. قسمت بیرونی آن از مادهای خاکستری و قسمت داخلی آن از ماده سفیده تشکیل یافته است. مخ در عمل کنترل عواطف، قضاوت، شخصیت، احساس، درک و حافظه و … دخالت دارد.

مخچه: دارای دو نیم کره است که به وسیله تارهای عصبی به بقیه قسمت های دستگاه عصبی مربوط می شود و در کنترل فعالیت های ماهیچه ای به مخ کمک نموده و پیام های حرکتی که از مخ به اندامها می روند، توسط آن تقویت و هماهنگ شده و در نتیجه حرکات نرم تری از بدن سر می زند. حفظ تعادل بدن نیز به عهده مخچه است.

بصل النخاع: پایین ترین مرکز عصبی واقع در جمجمه است که انتهای آن به نخاع مربوط می شود و فعالیت اندامهای داخلی بدن مانند قلب، ریه و اندام های گوارشی را اداره می کند. بنابراین یکی از مهمترین اجزای مغز بوده و آسیب وارده به آن مرگ را به دنبال خواهد داشت.

نخاع : به صورت طنابی نرم و سفید رنگ در داخل ستون مهره ها قرار گرفته و از بالا به بصل النخاع و از پایین تا دومین مهره کمر امتداد می یابد. نخاع در دستگاه عصبی وظایف بسیار مهمی را به عهده دارد و گذرگاه راه های عصبی اندامهای بالایی، پایینی و تنه است.

 

 

منبع : کتاب «مبانی کمک‌های اولیه»نوشته دکتر امیر سالاری - مدرس اورژانس و مراقبت های ویژه
نوشته‌های پیشین
عملیات ضد عفونی آمبولانس‌های خصوصی پارس امداد- ویروس کرونا
نوشته‌ی بعدی
خفگی و اختلالات تنفس

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
شما برای ادامه باید با شرایط موافقت کنید

فهرست